ความขัดแย้งด้านเซมิคอนดักเตอร์ระหว่างสหรัฐฯ และจีนกลับมาร้อนระอุอีกครั้ง เมื่อ Howard Lutnick รัฐมนตรีกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้แจ้งต่อผู้บริหารระดับสูงของ ASML ในหลายการประชุมล่าสุดว่า เขากังวลว่าเครื่อง Extreme Ultraviolet (EUV) lithography ของบริษัทอาจไปอยู่ในจีน
เครื่อง EUV เป็นเครื่องจักรเพียงชนิดเดียวในโลกที่สามารถพิมพ์ลายวงจร semiconductor ที่ล้ำหน้าที่สุดได้ หากเครื่อง EUV เครื่องใดเครื่องหนึ่งหลุดไปถึงจีนจริง มันจะเป็นการละเมิดมาตรการควบคุมการส่งออกที่สหรัฐฯ ใช้กีดกันการขาย EUV ให้จีนตั้งแต่สมัยรัฐบาล Trump ชุดแรก
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ บอกกับ Bloomberg ว่ามีหลักฐานว่า ASML ได้ส่งชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องกับ EUV และอุปกรณ์ขนส่งไปยังจีน แต่กลับปฏิเสธที่จะแสดงหลักฐานดังกล่าว ทั้งต่อ Bloomberg และดูเหมือนจะไม่แสดงต่อ ASML เช่นกัน
ASML ยืนยันว่าไม่มีเครื่อง EUV ดังกล่าวในจีน และไม่เคยมีมาก่อน
ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ?
ASML อาจเป็นบริษัทที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้จัก แต่มันคือบริษัทที่สำคัญที่สุดในโลกสำหรับการสร้าง AI รองจาก Nvidia หรือบรรดา hyperscaler ทั้งหลาย ASML เป็นผู้ผลิตเครื่องจักร EUV เพียงรายเดียวในโลก ซึ่งจำเป็นสำหรับการผลิตชิปที่ทันสมัยที่สุดโดย TSMC ผู้ผลิตชิปให้ Nvidia และ Apple
การผูกขาดนี้ทำให้ ASML เป็นบริษัทมหาชนที่มีมูลค่ามากที่สุดในยุโรป โดยมีมูลค่าตลาดประมาณ 700,000 ล้านดอลลาร์ และพุ่งสูงขึ้นอย่างมากในปีที่ผ่านมาจากความต้องการชิป AI ที่ไม่รู้จักพอ
ASML Says No
Christophe Fouquet ซีอีโอของ ASML ให้สัมภาษณ์กับ TechCrunch เมื่อหกสัปดาห์ก่อนว่าทางบริษัทสามารถติดตามเครื่องจักรทุกเครื่องที่เคยส่งมอบได้ ไม่ว่าจะถูกใช้งานกับลูกค้าที่มีการติดตาม หรือถูกถอดประกอบและส่งคืนบริษัท
Fouquet อธิบายว่า ASML สร้างกำแพงภายในองค์กรมาหลายปีแล้ว โดยพนักงานที่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยี EUW เอกสาร และการฝึกอบรมจะถูกแยกออกจากพนักงานที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ ซึ่งพนักงานในจีนของ ASML อยู่ฝั่งที่ไม่สามารถเข้าถึงได้โดยการออกแบบ
นอกจากนี้ยังมีตรรกะทางธุรกิจที่ขัดแย้งกับแนวคิดที่ว่า ASML จะเสี่ยงใบอนุญาตส่งออกเพื่อสนองลูกค้าจีน ASML ยังคงขายเครื่อง Deep Ultraviolet (DUV) รุ่นเก่าให้จีนซึ่งสร้างรายได้ประมาณ 20% ของรายได้รวมในปี 2026 การเสี่ยงต่อการแบน EUV ทั้งหมดจะทำให้รายได้ส่วนนี้และสถานะทางการเงินของบริษัทตกอยู่ในความเสี่ยง
ขณะเดียวกันก็มีร่างกฎหมายสองพรรคในสภาคองเกรสสหรัฐฯ ที่จะขยายขอบเขตไปถึงการแบนการส่งออก DUV ทุกรุ่นไปยังจีน ซึ่งผ่านคณะกรรมการสำคัญไปแล้วในเดือนเมษายน แต่รัฐบาล Trump ยังไม่แสดงท่าทีอย่างเป็นทางการ
ที่มา:
มุมมองผู้เขียน: สงครามชิประหว่างสหรัฐฯ และจีนมีแนวโน้มจะเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะประเด็น EUV ของ ASML ถ้าจีนได้เครื่อง EUV จริง นั่นจะเปลี่ยนสมการ semiconductor โลกทันที แต่จากที่ ASML ยืนยันหนักแน่นและระบบติดตามของพวกเขาแน่นหนามาก โอกาสที่เครื่อง EUV จะหลุดไปถึงจีนโดยที่ ASML ไม่รู้ก็มีน้อยมาก เอาเป็นว่าคงต้องติดตามกันต่อไปว่าหลักฐานที่รัฐบาลสหรัฐฯ อ้างถึงจะถูกเปิดเผยเมื่อไหร่
