OpenAI ประกาศผลงานครั้งสำคัญเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2026 — โมเดล Astra เวอร์ชันภายในที่ยังไม่เปิดตัวอย่างเป็นทางการ สามารถแก้โจทย์เปิด (open problems) ทางคณิตศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์เชิงทฤษฎีได้ถึง 10 ข้อ ด้วยต้นทุนค่า compute ประมาณ 2,000 ดอลลาร์เท่านั้น
ผลงานที่ครอบคลุมหลายสาขา
โจทย์ทั้ง 10 ข้อกระจายอยู่หลายสาขา ตั้งแต่มิติสูงเรขาคณิต (high-dimensional geometry), ทฤษฎีโค้ด (coding theory), ความซับซ้อนเชิงคำนวณ, ทฤษฎีกรุป ไปจนถึงความซับซ้อนเชิงควอนตัมและวิทยาการเข้ารหัสลับตาข่าย (lattice cryptography)
ไฮไลต์สำคัญ ได้แก่:
- การหักล้างข้อความคาดการณ์ของ Connes เรื่อง rigidity — ปัญหาเปิดที่ยืนยาวในทฤษฎี von Neumann algebras
- การพิสูจน์การมีอยู่ของ non-sofic groups — คำถามเปิดสำคัญในทฤษฎีกรุป
- การแก้ปัญหาของ Erdős 3 ข้อ (ปัญหาที่ 146, 180 และ 183) ในทฤษฎีกราฟสุดขีดและ Ramsey numbers
- ข้อจำกัดล่างใหม่สำหรับการคำนวณ permanent ใน arithmetic circuit complexity
เปิดเผยและตรวจสอบได้
สิ่งที่ทำให้การประกาศครั้งนี้ต่างจาก benchmark ทั่วไปคือความโปร่งใส — OpenAI ปล่อยเอกสารรวม 249 หน้า, บันทึกกระบวนการคิดของโมเดล (reasoning walkthroughs) และที่สำคัญคือ Lean certificates สำหรับทุกผลลัพธ์บน GitHub ให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบได้ด้วยเครื่องมือจริง
OpenAI ระบุชัดเจนว่าบทพิสูจน์ถูกสร้างโดยระบบ AI ส่วนมนุษย์เป็นคนเตรียมต้นฉบับและทำให้เป็นทางการใน Lean พร้อมรับผิดชอบต่อความถูกต้อง — และยอมรับว่ายังต้องรอการตรวจสอบจากนักคณิตศาสตร์อิสระเพื่อยืนยันคุณค่าทางวิชาการอย่างแท้จริง
ที่มา:
- OpenAI — Ten advances in mathematics and theoretical computer science
- The Agent Report — OpenAI's Astra Solves Ten Open Math Problems for $2,000
- Kingy.ai — OpenAI Astra's 10 Math Results: Evidence and Limits
มุมมองของผู้เขียน: นี่อาจเป็นก้าวสำคัญของ AI ในการเป็น "ผู้ร่วมวิจัย" ตัวจริง ไม่ใช่แค่เครื่องมือช่วยค้นคว้า — ต่อให้ผลลัพธ์ 10 ข้อนี้บางส่วนยังรอการตรวจสอบ การที่ AI ผลิตบทพิสูจน์พร้อมหลักฐานตรวจสอบด้วยเครื่องมือได้ในราคา 2,000 ดอลลาร์ จะเปลี่ยนโฉมวงการวิจัยคณิตศาสตร์ไปตลอดกาล นักคณิตศาสตร์รุ่นใหม่จะได้ AI เป็นเพื่อนร่วมคิดที่ทำงานได้ทั้งวันทั้งคืน
