กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ (Pentagon) เพิ่งประกาศข้อตกลงใช้งาน AI กับ 8 บริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ เพื่อนำระบบปัญญาประดิษฐ์เข้าสู่เครือข่ายลับระดับสูงสุดทางทหาร แต่ชื่อที่โดดเด่นที่สุดในวงการ AI safety อย่าง Anthropic กลับหายไปจากรายชื่ออย่างเงียบๆ — และนั่นคือประเด็นที่ทำให้วงการ AI ทั่วโลกต้องจับตา
8 บริษัทที่ได้รับเลือก
บริษัทที่เข้าร่วมดีลครั้งประวัติศาสตร์นี้ได้แก่ SpaceX, OpenAI, Google, Microsoft, Nvidia, Amazon Web Services (AWS), Oracle และ Reflection AI ซึ่งเป็น startup หน้าใหม่ที่ได้รับการสนับสนุนจาก Nvidia
ข้อตกลงนี้จะเปิดให้ระบบ AI เหล่านี้เข้าถึงเครือข่ายลับระดับ IL6 และ IL7 (Impact Level 6 และ 7) ซึ่งเป็นระดับการจำแนกความลับสูงสุดของกระทรวงกลาโหม
Reflection AI คือบริษัท AI startup ที่ก่อตั้งโดยอดีตนักวิจัยจาก Google DeepMind โดยได้รับเงินลงทุน 2 พันล้านดอลลาร์ในปี 2025 และปัจจุบันกำลังระดมทุนในมูลค่าประเมินสูงถึง 25 พันล้านดอลลาร์ แม้ยังไม่มีการปล่อยโมเดลออกมาสู่สาธารณะก็ตาม
Emil Michael รัฐมนตรีช่วยว่าการฝ่ายวิจัยและวิศวกรรมของ Pentagon กล่าวว่า
"เรากำลังติดอาวุธให้นักรบด้วยชุดเครื่องมือ AI เพื่อรักษาความได้เปรียบและบรรลุความเหนือกว่าในการตัดสินใจ"
ทำไม Anthropic ถึงโดนตัดออก?
เรื่องนี้ย้อนไปตั้งแต่ต้นปี 2026 เมื่อเกิดข้อพิพาทระหว่าง Anthropic และกระทรวงกลาโหม โดยมีสาเหตุหลักคือ Anthropic ปฏิเสธที่จะให้ Pentagon ใช้ Claude "เพื่อวัตถุประสงค์ที่ถูกกฎหมายทุกประการ" โดยไม่มีข้อจำกัด ซึ่งรวมถึงการใช้กับ อาวุธอัตโนมัติ (autonomous weapons) และ การสอดแนมประชาชนในวงกว้าง (mass surveillance)
Pentagon ตอบโต้ด้วยการติดป้าย Anthropic ว่าเป็น "supply chain risk" — ซึ่งเป็นคำจำกัดความที่แต่ก่อนใช้เฉพาะกับบริษัทที่เชื่อมโยงกับศัตรูต่างชาติเท่านั้น นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มีการใช้ป้ายนี้กับบริษัทอเมริกัน
Anthropic ไม่ยอมรับการตัดสินใจดังกล่าวและยื่นฟ้องรัฐบาล Trump ใน 2 คดีแยกกัน ในซานฟรานซิสโกและวอชิงตัน ดี.ซี. พร้อมกันนั้น ผู้พิพากษาของรัฐบาลกลางในแคลิฟอร์เนียได้สั่งระงับความพยายามของรัฐบาลชั่วคราว
CFO ของ Anthropic เคยเตือนไว้ในเอกสารคดีว่าการถูก blacklist อาจทำให้บริษัทสูญเสียรายได้ หลายพันล้านดอลลาร์ ในปี 2026 แม้คำสั่งระงับชั่วคราวจะช่วยบรรเทาสถานการณ์ได้บ้างก็ตาม
OpenAI บอกว่าดีลของตนปลอดภัยกว่า
น่าสนใจที่ OpenAI ออกมาพูดถึงประเด็นนี้โดยตรง โดยระบุว่าจะไม่อนุญาตให้ใช้เทคโนโลยีของตนเพื่อการสอดแนมในวงกว้างหรืออาวุธอัตโนมัติ พร้อมอ้างว่าสัญญาของตน "มีการคุ้มครองที่รับผิดชอบมากกว่า" ข้อตกลงเดิมของ Anthropic
อย่างไรก็ตาม คำถามที่ยังค้างคาอยู่คือ บริษัทเหล่านี้จะรักษาสัญญาเรื่อง safety ได้จริงหรือไม่ เมื่ออยู่ภายใต้สัญญากับกระทรวงกลาโหมซึ่งมีอำนาจต่อรองสูง
สัญญาณว่าอาจมีการเจรจาใหม่
ท่ามกลางสงครามกฎหมายที่ยังไม่สิ้นสุด มีสัญญาณว่าสถานการณ์อาจพลิก เมื่อวันที่ 17 เมษายนที่ผ่านมา Dario Amodei CEO ของ Anthropic ได้เข้าพบกับ Susie Wiles หัวหน้าเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาว และประธานาธิบดี Trump ยังให้สัมภาษณ์กับ CNBC ว่า "เป็นไปได้" ที่จะมีการตกลงกับ Anthropic
💡 นี่คือกรณีศึกษาสำคัญว่า AI safety guardrails ที่ฝังอยู่ในโมเดล แตกต่างจาก เงื่อนไขในสัญญา อย่างมีนัยสำคัญ Anthropic เลือกแนวทางแรก ซึ่งทำให้ไม่สามารถเจรจาต่อรองได้ ขณะที่คู่แข่งเลือกกำหนดข้อจำกัดผ่านสัญญาซึ่งยืดหยุ่นกว่ามาก
ภาพรวมและผลกระทบระยะยาว
ดีลนี้ถือเป็นการขยายตัวครั้งสำคัญของ AI ในกองทัพสหรัฐฯ โดย GenAI.mil แพลตฟอร์ม AI หลักของ Pentagon มีเจ้าหน้าที่กระทรวงกลาโหมกว่า 1.3 ล้านคนใช้งานแล้วในรอบ 5 เดือน
สำหรับ Anthropic แม้ศาลจะช่วยบรรเทาผลกระทบในระยะสั้น แต่การที่ Pentagon สร้าง ecosystem ใหม่ที่ไม่พึ่งพา Claude หมายความว่าต่อให้ชนะคดี บริษัทอาจกลับเข้าสู่ตลาด federal ได้ยากกว่าเดิมมาก
ประเด็นนี้ตั้งคำถามสำคัญต่อทั้งวงการว่า ใครกันแน่ที่ควรมีอำนาจกำหนดขีดจำกัดของ AI ในยุคที่เทคโนโลยีพัฒนาเร็วกว่ากฎหมาย — บริษัทเทคโนโลยีที่สร้างมัน หรือรัฐบาลที่จ่ายเงินซื้อมันไปใช้?
ที่มาบทความ
บทความนี้แปลและเรียบเรียงจาก Pentagon strikes deals with 7 Big Tech companies after shunning Anthropic โดย Jordan Valinsky เผยแพร่ครั้งแรกบน CNN Business เมื่อ 1 พฤษภาคม 2026
🔗 อ่านบทความต้นฉบับภาษาอังกฤษได้ที่นี่
มุมมองของผู้เขียน: แปดบริษัทได้สัญญากระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ AI จะถูกใช้ในวงการทหารมากขึ้น
