หุ้น Open-Source AI จีนพุ่งหลัง Fable 5 ถูกแบน Enterprise แห่หนี Closed Model

หลังจากที่สหรัฐฯสั่งปลด Claude Fable 5 ของ Anthropic และปฏิเสธข้อยกเว้นทั้งหมด แม้แต่กับพันธมิตรอย่าง UK หุ้นกลุ่ม open-source AI ของจีนพุ่งสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในกลยุทธ์ AI ขององค์กรทั่วโลก

ใครได้ประโยชน์บ้าง?

MiniMaxMiniMax-01, Hailuo AI — หุ้นพุ่งจาก enterprise ที่แสวงหา open-source ทางเลือก

Zhipu AIGLM-5.2 — เปิดตัว GLM-5.2 มาตอบสนองช่องว่างที่ Fable 5 ทิ้งไว้

GLM-5.2 เติมเต็มช่องว่าง

Zhipu AI หนึ่งในบริษัท AI ชั้นนำของจีน เปิดตัว GLM-5.2 ทันทีหลังจากเหตุการณ์ Fable 5 เพื่อตอบสนองความต้องการขององค์กรที่ต้องการทางเลือกใหม่ รองรับ enterprise ที่กำลังมองหา AI model ที่ไม่ถูกจำกัดด้วยนโยบายการควบคุมจากรัฐบาลสหรัฐฯ

Enterprise เปลี่ยนกลยุทธ์

เหตุการณ์ Fable 5 ทำให้องค์กรทั่วโลกเริ่ม reconsider ความเสี่ยงของการพึ่งพา closed model จากบริษัทเจ้าใหญ่หลายประการ:

ความเสี่ยงด้าน geopolitics: AI model อาจถูกปลดหรือจำกัดการเข้าถึงตามนโยบายของรัฐบาล
Vendor lock-in: การพึ่งพา API ผู้ให้บริการรายเดียวทำให้เปลี่ยน provider ได้ยาก
ข้อมูลรั่วไหล: enterprise ไม่สามารถควบคุมข้อมูลที่ส่งไปยัง API ของผู้ให้บริการ
ต้นทุนที่ไม่แน่นอน: pricing ของ closed model สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา

Open-source AI model ช่วยลดความเสี่ยงเหล่านี้ เนื่องจากองค์กรสามารถ deploy model บน infrastructure ของตัวเอง ปรับแต่งตามต้องการ และไม่ถูกจำกัดโดยนโยบายของรัฐบาลใดๆ

AI Open-Source กำลังได้รับความนิยมทั่วโลก

นอกเหนือจากจีน ตลาด open-source AI กำลังเติบโตทั่วโลก จากรายงานของ Stanford HAI ชี้ให้เห็นว่าโมเดล open-source กำลังปิดช่องว่างประสิทธิภาพกับ closed model อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหลังจาก DeepSeek-R1 ของจีนที่เทียบชั้นกับ top US model ได้ในปี 2025

ผลกระทบระยะยาว

การพุ่งขึ้นของหุ้น open-source AI จีนหลังจาก Fable 5 อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของอุตสาหกรรม AI ที่จะทำให้เกิดการกระจายตัวของ power จาก few model giants สู่ ecosystem ที่หลากหลายมากขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับคำเตือนของ Satya Nadella ที่ว่าอุตสาหกรรม AI ไม่ควรถูกผูกขาดโดยโมเดลเพียงไม่กี่ตัว

ที่มา:

มุมมองของผู้เขียน: กระแส open-source AI ที่กำลังมาแรงอาจเป็นประโยชน์กับประเทศไทยที่ต้องการพัฒนา AI capability ของตัวเอง โดยไม่ต้องพึ่งพา closed model จากต่างประเทศ แต่อย่างไรก็ตาม การใช้งาน open-source model ก็ต้องระวังเรื่อง compliance กับกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยของข้อมูลเช่นกัน